کرامت انسانی – گروه جامعه: امروز یکشنبه پنجم مرداد ماهع 1404 جمعی از متقاضیان مسکن ملی در اعتراض به دریافت مبالغ مازاد و عدم تحویل بهموقع واحدهای مسکونی، مقابل فرمانداری شاهرود تجمع کردند. پرسشی که مطرح میشود این است: چرا این افراد جلوی درب فرمانداری ایستادند و نه مقابل نهاد یا مکان دیگری؟
پاسخ این پرسش را میتوان با نگاهی عمیقتر به مفهومی اجتماعی و حقوقی یافت. حدود چهل سال قبل در آمریکا جوانی در اعتراض به سیاستهای دولت وقت، پرچم کشورش را آتش زد. او دستگیر و محکوم شد، اما دیوان عالی آمریکا حکم را لغو کرد. استدلال این بود که او چرا یک پارچه معمولی را آتش نزد؟ چون پرچم برای او نماد اقتدار و تکیهگاه بود و انتخاب این نماد در اعتراض، نشاندهنده ناامیدی او از نهادی بود که به آن امید بسته بود. دیوان عالی حتی این رفتار را مصداق آزادی بیان دانست، هرچند عملی ناخوشایند تلقی میشد.
این مثال روشن میسازد که اعتراض مقابل فرمانداری بهمعنای بیاعتقادی به ساختارها نیست، بلکه نشانه باور به جایگاه فرمانداری است؛ جایی که مردم آن را مرجع پاسخگویی میدانند. اگر امیدی نبود، نیازی به این تجمع احساس نمیشد. این رفتار نوعی فریاد برای دیدهشدن است، نه اقدامی برای تقابل با حاکمیت.
تجربه نشان میدهد، وقتی مردم در برابر نهادهای مسئول زبان به گلایه میگشایند، همان سخن حکیمانه مصداق پیدا میکند:
«اذا یئـِسَ الانـسانُ طـالَ لِـسانُــه»
(انسان ناامید اعتراض خود را طولانی می کند )
بنابراین، بهجای برخورد قهری، باید این اعتراض را مقدمهای برای آسیبشناسی دانست. چراکه اگر مشکلاتی چون خلف وعدهها و نبود شفافیت حل نشود، شکاف میان مردم و نهادهای اجرایی عمیقتر خواهد شد. امروز زمان آن است که با گفتوگوی صادقانه، شفافیت و برنامهریزی دقیق، اعتماد عمومی بازسازی شود؛ زیرا در نهایت، مردم فرمانداری را نه بهعنوان دشمن، بلکه بهعنوان پناهگاه میبینند.
